Galerius

Galerius (Archeologisch Museum, Thessaloniki)

In 305 traden Diocletianus en Maximianus af. Hun caesares (kroonprinsen) Galerius en Constantius volgden hen op en wezen hun eigen opvolgers aan: Daia in het oosten en Severus in het westen. De vroege dood van Constantius (in 306) en het feit dat zijn zoon Constantijn zich – Severus passerend – aandiende als opvolger, markeerde een diepe crisis in het bestuurssysteem met de tweemaal twee keizers. Weliswaar werd Constantijn erkend als caesar van Severus, maar nu “blauw bloed” een geldige reden bleek om te regeren, eiste ook Maximianus’ zoon Maxentius de troon op en bezette Rome. Vaderlief kon nu niet achterblijven en keerde terug.

Het werd, badinerend gezegd, een reuze janboel. Severus wilde afrekenen met Maxentius maar kon Rome niet innemen en gaf zich over aan Maximianus, waarop Galerius besloot te interveniëren om Severus te herstellen, maar ook hij kon Rome niet innemen en keerde onverrichter zake terug, waarop Maximianus besloot zich te verbinden met Constantijn, die zich afzijdig had gehouden maar maar al te graag samenwerkte met Maximianus, die, toen hij had gehoord dat Maxentius Severus uit de weg had geruimd, besloot zijn eigen zoon af te zetten maar als derde in het stof beet. Galerius riep Diocletianus terug uit ballingschap en vergaderde met Maximianus in Carnuntum, waar de drie Constantijn erkenden als caesar en in Severus’ plaats Licinius benoemden, die er maar geheel van afzag Maxentius te verdrijven. Bent u er nog?

Ieder voor zich, zou je denken, maar dat is toch niet helemaal waar: Galerius lijkt vooral het systeem te hebben willen verdedigen. Het was welbeschouwd vernederend dat hij Diocletianus terug moest roepen om met zijn gezag de crisis te bezweren die was ontstaan doordat Maxentius niet viel af te zetten – maar Galerius slikte zijn trots in.

Het portret hierboven is te zien op de “kleine boog” die ooit in zijn paleis stond. (Te onderscheiden van de “grote boog” waarover ik het gisteren had.) Hij draagt een kruisboog-fibula, een mantelspeld van een type dat afkomstig is uit het noordwesten van Europa en dat via de Germaanse bondgenoten populair was geworden in het Romeinse Rijk. Het reliëf is te zien in het mooie Archeologische Museum van Thessaloniki.

Advertenties