Een pre-constantijnse kerk

Derde-eeuwse kerk in Akaba

De afgelopen dagen behandelde ik wat illustraties met betrekking tot de joodse en heidense culten in de tijd voor Constantijn – wat heidenen in de Oudheid ook mogen zijn geweest – en dat betekent dat het langzamerhand tijd wordt het eens over christenen te hebben. Is er, afgezien van de catacomben, archeologisch bewijs voor de christelijke eredienst vóór de bekering van Constantijn?

Er zijn maar weinig christelijke cultusplaatsen geïdentificeerd, maar de kerk uit Akaba in Jordanië die hierboven is afgebeeld, is een redelijke kandidaat. Deze schijnt te dateren uit het laatste derde van de derde eeuw, dus uit de tijd nadat keizer Gallienus een einde maakte aan de vervolging die zijn vader Valerianus had gelast van de hooggeplaatsten die weigerden aan de goden te offeren.

De monumentaliteit van dit gebouw bewijst dat de gelovigen zich niet bedreigd voelden. Het verklaart ook waarom latere vervolgers, aan het begin van de vierde eeuw, deze kerk moeiteloos konden vinden. Desondanks was het gebouw te klein voor de christelijke gemeenschap van Akaba, wat suggereert dat veel mensen die Christus vereerden geen behoefte hadden aan geregelde kerkgang.

Advertenties